مقاله

حقيقت ناخوشايند. پرسش هاي آينده نگردرباره تهيدستان شهرى

حقيقت ناخوشايند. پرسش هاي آينده نگردرباره تهيدستان شهرى
نویسنده: 
اعظم خاتم

حقیقت ناخوشایند
پاسخ به پرسش های آینده نگر درباره تهیدستان شهری

تهیدستان شهری به چه کسانی گفته می شود و آنها چه نسبتی با حاشیه نشین ها، زاغه نشین ها، محلات فقیرنشین و مهاجران دارد؟

تهیدستان شهری در همه شهرهای دنیا گروه هایی را در بر دارند که فاقد سرمایه و پشتوانه های اجتماعی  و اقتصادی لازم برای برپایی زندگی متعارف شهری هستند، مثل اجاره نشینی متعارف، ساخت و خرید خانه متعارف یا اشتغال رسمی. در مورد برخی از خانوارهای تهیدست همه این عوامل با هم جمع است اما در مورد بخشی از آنها این طور نیست. مثلا" بخشی از کارگران صنایع بزرگ مثل نفت و گاز عسلویه ممکن است تهیدست باشند، چون در آلونک های دهات اطراف عسلویه زندگی می کنند یا برعکس خانواری در یک اتاق اجاره ای در دل بازار تهران محل زندگی متعارفی داشته باشد، اما به دلیل فقدان شغل و درآمد ثابت وضع متعارفی نداشته باشد.

شهر: 
منابع: 

tccm.irشماره ٥٦ بهمن ٩٥

عکس از آرشیو معمارنت

نظريه انتقادي و"فضاهاى خاكسترى "جنبش استعمار شدگان

نویسنده: 
اورن ييفتاچل

معمارنت:
کتاب ارزشمند شهرها برای مردم، نه برای سوداگری قبلاً در معمارنت معرفی شده است. http://www.memarnet.com/fa/node/3829   
در اینجا فصل 10 کتاب جهت معرفی به خوانندگان معمارنت ارائه می شود. در مقدمه کتاب از زبان ناشر و مترجم می خوانیم: 

در حال حاضر جنبش‌های شهری فعال در سراسر جهان می‌کوشند تا انواع شهرنشینی سودمحور و سوداگرانۀ کنونی را با نوعی شهر گرایی دموکراتیک شهروندمدار و پایدار جایگزین سازند، با شهرهایی متعلق به شهروندانی که مشارکت اثربخش در امور مدیریت شهری، حق به شهر، مسکن و حق انتخاب دارند، و در برابر بی‌عدالتی شهری آسیب‌رسانی به محیط‌زیست بی‌تفاوت نیستند. (برنر، 1396،ص5).

شهر: 
منابع: 

فصل ١٠كتاب شهرها براى مردم ،نه براي سوداگرى

نوشته نيل برنر ،پيتر ماركوزه و مارگریت ماير

ترجمه دكتر محمود عبدالله زاده

ناشر دفتر پژوهش‌های فرهنگى 

چاپ اول ١٣٩٦

 

باغ هاي تاريخي مثمر

باغ هاي تاريخي مثمر
نویسنده: 
فرامرز پارسي

معمارنت - باغ هاي تاريخي مثمر عنوان سخنراني ١٩مرداد ماه ٩٦ فرامرز پارسي در پنجمين نشست باغ ايراني است .اين سخنراني در مجموعه حمام و موزه علي قلي آقا اصفهان برگزار شده است .

سال‌هاست که پژوهشگران حوزه معماری به مفهوم باغ ایرانی توجه کرده‌اند و باغ‌های زیبایی چون باغ فین، باغ شازده، باغ گلشن و ... در جایگاه باغ‌های موجود و باغ کاخ کورش در پاسارگاد، باغ شمال تبریز در جایگاه باغ‌های تاریخی ناموجود را موردمطالعه قرار داده‌اند. اصول حاکم بر سازمان فضایی این باغ‌ها به‌دقت بررسی‌شده و دسته‌بندی‌های متعددی بر روی آنها انجام‌شده است و درنهایت امروز شاهد ثبت جهانی تعدادی از این باغ‌ها هستیم که افتخاری است برای معماری کشورمان...
ادامه مطلب ...

شهر: 

حقوق و تكاليف شهروندي در سكونت گاههاي غير رسمي

حقوق و تكاليف شهروندي در سكونت گاههاي غير رسمي
گفتگو از: 
زينب عادلي -مصطفي بختياري

گفتگو با دکتر حسين ايماني جاجرمي؛ دانشيار دانشکده علوم اجتماعي دانشگاه تهران
تبيين مفهوم مشــارکت، حقــوق و  تکاليف شهـروندي در عرصـــه سکونتگاههاي غير‌‌رسمـي

 

با توجه به اينکه مفهوم مشارکت در سالهاي اخير در طرح‌‌‌ها و برنامه‌‌‌هاي شهري بسيار مورد توجه قرار گرفته است، چگونه مي‌‌‌توان چنين مشارکتي را بين مردم و مسئولين شکل داد و از آن در جهت  تحقق پروژه بهره يافت؟
تجربه‌‌‌هاي توسعه شهري نشان داده‌‌‌است، موفق‌‌‌ترين اقدامات مشارکتي- که تعدادشان متأسفانه زياد نيست- آنهايي بوده‌‌‌اند که مردم در آنها انگيزه داشته‌‌‌اند و دقيقاً مي‌‌‌دانستند که چه چيزي عايدشان ميشود.

اين نکته بسيار مهم است، ما نمي‌‌‌توانيم  فقط يک  مجموعه مفاهيم و حرف‌‌‌هاي کلان را براي مردم عادي بگوييم. ابتدا بايد مشخص کنيم که چه منافعي از اقدامات نصيب مردم خواهد شد. وقتي ميخواهيم با مردم وارد گفتوگو شويم تا از مشارکت آنها در اجراي پروژه‌‌‌ها بهره گيريم، دستاوردهايي که از اين همکاري و صرف وقت نصيب مردم خواهد شد دقيقاً بايد معلوم و مشخص باشد. مشارکت بحث بسيار شيريني است و همه از آن طرفداري مي‌‌‌کنند، ولي اگر همراه با تعريف منافع نباشد مردم استقبالي از آن نمي‌‌‌کنند؛ چرا که اين امر به نوعي گفتار درماني تبديل مي‌‌‌شود.

شهر: 
منابع: 

دفتر چهارم جستار كيفيت در تجربه هاي باز افريني شهري www.ibur.ir

حمايت اقتصادي از سكونت گاههاي غير رسمي در جهت...

حمايت اقتصادي از سكونت گاههاي غير رسمي در جهت...
گفتگو از: 
زينب عادلي -مصطفي بختياري

گفت و گو با  دکتر فريبرز رئــيس دانا، دکتر مينو رفيعــي و دکتر سعيد اسلامـي بيدگلـي
حمـايت اقتصادي از سکونت گاههاي غير‌‌رسمي در جهت تحقق عدالت اجتماعي

چه کسي بايد هزينه هاي سکونت گاه غيررسمي را بپردازد؟ در پرداخت اين هزينه ها، منافع اقتصادي اولويت دارد يا عوايد اجتماعي؟ ريشه مشکلات اقتصادي گريبان گير سکونتگاه هاي غيررسمي کجاست؟ چه راههايي براي رفع اين مسئله ها پيشروست؟

اينها پرسشهايي است که از دغدغه بهبود کيفيت زندگي ساکنين سکونتگاه هاي غيررسمي نشأت ميگيرد. براي يافتن پاسخي درخور به اين پرسشها، گفت وگويي با دکتر فريبرز رييس دانا، دکتر مينو رفيعي و دکتر سعيد اسلامي بيدگلي، سه تن از صاحب نظران در عرصه اقتصاد شهري صورت گرفت که ميتوان پاسخهاي ارائه شده را چنين جمع بندي کرد:

شهر: 
منابع: 

www.iburp.ir ويژه نامه جستار كيفيت در تجربه هاي باز افريني شهري -دفتر چهارم

الگو سازي در مسكن متكي بر دانش بومي

الگو سازي در مسكن متكي بر دانش بومي
نویسنده: 
كامبيز مشتاق گوهري

تهيه و تنظيم: کامبيز مشتاق گوهــري؛ دکتري معمــاري و دانشيار گروه معماري دانشگاه سيستان و بلوچستان

دانش بومي مسکن سازي در معماري امروز بدليل عدم انطباق با روشها و الگوهاي معماري و شهرسازي معاصر کمتر مورد توجه است، البته اين موضوع از جهاتي هم طبيعي است اما سوال اين است که آيا ميشود دانش و معرفتي چندصدساله قابليت هايي براي درس آموختن در معماري وشهرسازي معاصر نداشته باشد؟ امروز بازخواني معماري گذشته تا روزگار باستان دانشي کاربردي در سپهر معماري برخي کشورهاي صنعتي است.

جنبه هاي مختلف معماري گذشته ميتواند راه حل هايي ساده و کم هزينه را براي برخي چالشهاي جدي معماري و شهرسازي ارائه دهد. ازاين رو نگاه به گذشته به معني بازتوليد الگوها و فضاهايي نيست که در روزگار معاصر از آنها عبور کرده ايم، بلکه بيشتر به معني فهميدن نحوه ارتباط معماري با انسان و محيط پيرامونش است. اينکه معماري چگونه ميتوانسته استقرار انسان در محيط پيراموني اش را تسهيل کند، چگونه علاوه بر ايجاد آسايش زمينه ارتقاي سطح زيست و فرهنگ او را فراهم ساخته است؟

شهر: 

سفر به جزيره سحرانگيز ماداگاسكار

سفر به جزيره سحرانگيز ماداگاسكار
نویسنده: 
ماندانا يزدان شناس

از دیر‌باز ، طبیعت خیال‌انگیز و بی‌همتای جزیره ماداگاسکار زبانزد بوده است.

اگر در‌قرن گذشته سفربه نقطه‌ای دوردست و ناشناخته مثل این جزیره برای بسیاری از مردمان، رویایی و دشوار می‌نمود، به جرأت می‌توان گفت چند سالی است نه تنها سیاحان و ماجراجویان،بلکه بسیاری از افراد عادی به راحتی قادر به سفر به این جزیره‌اند .
ادامه مطلب را درفایل زیر دنبال کنید

شهر: 
منابع: 

مجله بوم شماره ٧و٨

تجربه توانمند سازي سكونت گاههاي غير رسمي در مراكش

تجربه توانمند سازي سكونت گاههاي غير رسمي در مراكش
نویسنده: 
گيتي اعتماد

امقاله شهر بدون زاغه ـ مراکش حاصل تبادل تجارب بین کارشناسان و محققان ایران، فرانسه و مراکش است که به دنبال مبادله تفاهم‌نامه‌ای بین مهندسین مشاور طرح و معماری (از ایران) و موسسه ایران‌شناسی فرانسه صورت گرفت.

در این مقاله نتایج سفر کارشناسان و محققان ایرانی به چند شهر اصلی مراکش و بازدید از سکونت‌گاه‌های حاشیه‌نشین و نیز طرح‌های اسکان زاغه‌نشینان آمده است. ضمن آنکه جلسات متعدد تبادل‌نظر بین گروه ایرانی و محققان و مسئولین مراکشی و فرانسوی تشکیل گردد تا با استفاده از تجارب مراکش، برنامه آتی تبادل تجارب تعیین گردد.
سازمان‌ها و نهادهای مراکش باهدف رسیدن به شهر بدون زاغه تا سال 2012 )تصمیم شاه در سال 2002 برای حذف زاغه‌ها ظرف ده سال( کون از 21 محله زاغه‌نشین، در کازابلانکا برای 5 محله اقدام به جابه‌جایی اسکان مجدد کرده‌اند.

شهر: 
منابع: 

هفت شهر -شماره ٢٨-٣٠پاييز وزمستان ٨٨

مسكن گروه هاي كم درامد واسكان غير رسمي در ايران

مسكن گروه هاي كم درامد واسكان غير رسمي در ايران
نویسنده: 
پرويز پيران

 مقدمه:
 داشتن سرپناهي مطمئن كه بتوان از شلوغي رنج‌آور زندگي شهري بدان پناه برد و مهم‌تر آنكه شبانگاهان در آن از غوغاي روز آسوده شد و سر بر بالين نهاد، نيازي بنيادين و حقي است فراگير. ليكن علی‌رغم تأكيد دائمی اكثر كشورها به‌ویژه كشورهاي موسوم به جهان سوم بر اهميت مسكن به‌عنوان نيازي پایه‌ای و حقي بنيادين، درصد قابل‌توجهی از خانوارهاي شهري قادر به تأمين آن نيستند

 

ازاین‌روی مشكل یادشده روزبه‌روز پیچیده‌تر شده و شرايط خانوارهاي بيشتر و بيشتري بحراني می‌گردد. معضل مسكن بيشترين فشار روحي و رواني را بر يكايك افراد خانواده وارد می‌آورد تا بدان جای كه در بين عوامل پدیدآورنده بسياري از آسیب‌ها و مشكلات اجتماعي و اقتصادي به مشكلات ناشي از فقدان مسكن نيز اشاره می‌شود. فقط كافي است تا یادآور گردد كه نگارنده پس از بیست‌وچند سال پژوهش و مطالعه در باب اسكان غيررسمي و يا به به‌طورکلی مسكن تهيدستان و لایه‌های پايين طبقه متوسط، بدون كمترين ترديدي مسكن را مهم‌ترین معضل زندگي اكثريت خانواده‌های طبقات متوسط و پايين ايران می‌داند...
ادامه مطلب...

 

شهر: 
منابع: 

منبع عكس :نوروز اباد ،احمد اباد مستوفي .ايسنا

قابي براي استعلاي شهر، حاشیه‌هایی بر يك عكس

قابي براي استعلاي شهر، حاشیه‌هایی بر يك عكس
نویسنده: 
مصطفي احمدزاده

قابی برای استعلای شهر

حاشیه­ هایی بر یک عکس

 

شهر: